Hoge bloeddruk
Wat is arteriële hypertensie?
Bloeddruk is de kracht waarmee het bloed tegen de wanden van de slagaders drukt. Een bloeddrukmeting bestaat uit twee waarden:
Systolische bloeddruk (bovendruk)
De systolische bloeddruk is de druk in de slagaders wanneer het hart samentrekt en bloed door het lichaam pompt.
Diastolische bloeddruk (onderdruk)
De diastolische bloeddruk is de druk in de slagaders tussen twee hartslagen in, wanneer het hart zich ontspant.
In Europa wordt gesproken van hoge bloeddruk wanneer:
• De systolische bloeddruk 140 mmHg of hoger is
• De diastolische bloeddruk 90 mmHg of hoger is
Wanneer de bloeddruk langdurig verhoogd blijft, kunnen de bloedvaten, het hart, de hersenen, de nieren en de ogen beschadigd raken.
Waarom is een hoge bloeddruk belangrijk om te herkennen?
Hoge bloeddruk geeft vaak jarenlang geen klachten. Veel mensen weten daarom niet dat zij hypertensie hebben.
Ondertussen kan een verhoogde bloeddruk schade veroorzaken aan de bloedvaten en belangrijke organen. Hierdoor neemt het risico toe op:
• Hart- en vaatziekten
• Hartinfarcten
• Beroertes (CVA)
• Hartfalen
• Chronische nierziekte
• Dementie
• Oogafwijkingen
Vroege herkenning en behandeling kunnen deze risico's aanzienlijk verminderen.
Wat zijn de oorzaken van hoge bloeddruk?
Bij de meeste mensen is geen duidelijke oorzaak aan te wijzen. We spreken hierbij van primaire hypertensie. Erfelijke aanleg, leeftijd en leefstijlfactoren spelen hierbij een belangrijke rol.
Factoren die bijdragen aan het ontstaan van hoge bloeddruk zijn onder andere:
• Hogere leeftijd
• Erfelijke aanleg voor hypertensie
• Roken
• Overgewicht (obesitas)
• Een voeding met veel zout (natrium)
• Onvoldoende lichaamsbeweging
• Overmatig alcoholgebruik
Secundaire hypertensie
Soms ontstaat hoge bloeddruk als gevolg van een onderliggende aandoening. Dit noemen we secundaire hypertensie.
Mogelijke oorzaken zijn:
• Obstructief slaapapneusyndroom (OSAS)
• Vernauwing van de nierslagaders (nierarteriestenose)
• Hormonale aandoeningen, zoals primair hyperaldosteronisme
• Schildklieraandoeningen
• Chronische nierziekten
Ook bepaalde medicijnen, zoals NSAIDs, kunnen de bloeddruk verhogen.
Risicofactoren voor hoge bloeddruk
Verschillende factoren vergroten de kans op hypertensie:
• Leeftijd boven de 55 jaar
• Overgewicht
• Roken
• Diabetes mellitus
• Chronische nierziekte
• Weinig lichaamsbeweging
• Een ongezond voedingspatroon
• Overmatig alcoholgebruik
• Slaapapneu
• Erfelijke aanleg
Het aanpakken van deze risicofactoren kan helpen om hoge bloeddruk te voorkomen of beter onder controle te krijgen.
Wat zijn de symptomen van hoge bloeddruk?
De meeste mensen met hypertensie hebben geen klachten. Daarom wordt hoge bloeddruk vaak pas ontdekt tijdens een controle bij de huisarts of cardioloog.
Symptomen bij ernstig verhoogde bloeddruk
Wanneer de bloeddruk zeer hoog wordt, kunnen klachten ontstaan zoals:
• Ernstige hoofdpijn
• Duizeligheid
• Wazig zien of andere veranderingen van het gezichtsvermogen
• Hartkloppingen
• Pijn op de borst
• Kortademigheid
• Zwelling van de benen of enkels (oedeem)
Hypertensieve crisis
Bij een extreem hoge bloeddruk kan sprake zijn van een hypertensieve crisis. Dit is een medische spoedsituatie.
Waarschuwingssignalen zijn:
• Zeer hoge bloeddrukwaarden (180/120 mmHg of hoger)
• Pijn op de borst
• Neurologische klachten zoals een scheve mond of verlamming
• Ernstige hoofdpijn
• Verwardheid
• Toevallen (epileptische aanvallen)
• Ernstige benauwdheid
Zoek direct medische hulp wanneer deze klachten optreden.
Welke complicaties kunnen ontstaan?
Onbehandelde hoge bloeddruk kan op termijn leiden tot ernstige gezondheidsproblemen.
Mogelijke complicaties zijn:
• Boezemfibrilleren (atriumfibrilleren)
• Coronaire hartziekte en hartinfarct
• Hartfalen
• Beroerte (CVA)
• Chronische nierziekte
• Perifeer arterieel vaatlijden
• Hypertensieve retinopathie (schade aan het netvlies)
• Cognitieve achteruitgang en dementie
• Erectiestoornissen
Hoe wordt hoge bloeddruk vastgesteld?
Bloeddrukmeting
De diagnose hypertensie wordt gesteld door meerdere bloeddrukmetingen op verschillende momenten uit te voeren.
Thuismetingen
Vaak wordt geadviseerd om de bloeddruk thuis te meten. Hierdoor ontstaat een betrouwbaarder beeld van de gemiddelde bloeddruk.
24-uurs bloeddrukmeting
Soms wordt een ambulante bloeddrukmeting uitgevoerd. Hierbij wordt de bloeddruk gedurende 24 uur automatisch gemeten tijdens uw dagelijkse activiteiten.
Dit onderzoek kan helpen bij het opsporen van:
• Wittejashypertensie
• Gemaskeerde hypertensie
• Nachtelijke hypertensie
Aanvullend onderzoek
Afhankelijk van uw situatie kunnen aanvullende onderzoeken worden uitgevoerd, zoals:
• Bloedonderzoek
• Urineonderzoek
• ECG (hartfilmpje)
• Echocardiografie
• Onderzoek naar nierfunctie en zouten in het bloed
Hoe wordt hoge bloeddruk behandeld?
De behandeling van hypertensie bestaat uit leefstijlaanpassingen en eventueel medicatie.
Leefstijlverbetering
Een gezonde leefstijl vormt de basis van de behandeling.
Belangrijke adviezen zijn:
• Een gezond gewicht bereiken en behouden
• Minder zout gebruiken
• Gezond eten
• Regelmatig bewegen
• Stoppen met roken
• Alcoholgebruik beperken
Medicatie
Wanneer leefstijlmaatregelen onvoldoende effect hebben, kan medicatie worden voorgeschreven.
Veelgebruikte medicijnen zijn:
• ACE-remmers
• Angiotensine-receptorblokkers (ARB's)
• Calciumantagonisten
• Bètablokkers
• Diuretica (plaspillen)
De keuze voor medicatie hangt af van uw bloeddruk, leeftijd, medische voorgeschiedenis en eventuele andere aandoeningen.
Veelgestelde vragen over hoge bloeddruk
Is hoge bloeddruk gevaarlijk?
Kan hoge bloeddruk vanzelf verdwijnen?
Kan ik sporten met hoge bloeddruk?
Moet ik levenslang medicijnen gebruiken?
Hoe vaak moet ik mijn bloeddruk laten controleren?
Wanneer moet ik contact opnemen met een arts?
Maak eenvoudig een afspraak
Wilt u uw klachten laten onderzoeken of heeft u behoefte aan cardiologisch advies? Plan eenvoudig een afspraak op een moment dat voor u past.