Kortademigheid
Wat is kortademigheid?
Kortademigheid (dyspneu) is een klacht waarbij ademhalen meer inspanning kost dan normaal. Dit kan plotseling ontstaan of zich geleidelijk ontwikkelen over weken, maanden of zelfs jaren.
Kortademigheid kan aanvoelen als:
• Het gevoel onvoldoende lucht te krijgen
• Moeite om diep in te ademen
• Een beklemmend gevoel op de borst
• Sneller ademhalen dan normaal
• Het gevoel harder te moeten werken om adem te halen
Soms gaat kortademigheid gepaard met andere klachten, zoals hartkloppingen, hoesten, piepende ademhaling of vermoeidheid.
Waarom is het belangrijk om kortademigheid te onderzoeken?
Kortademigheid kan een eerste signaal zijn van een onderliggende hart- of vaatziekte. Vooral wanneer de klachten optreden tijdens inspanning of geleidelijk verergeren, is onderzoek belangrijk.
Een tijdige diagnose kan helpen om ernstige complicaties te voorkomen en de behandeling vroegtijdig te starten.
Wat zijn de oorzaken van kortademigheid?
Kortademigheid kan ontstaan door aandoeningen van het hart, de longen of andere organen.
Hart- en vaatziekten
Hartgerelateerde oorzaken van kortademigheid zijn onder andere:
• Hartfalen
• Boezemfibrilleren (atriumfibrilleren)
• Andere hartritmestoornissen
• Coronaire hartziekte (vernauwing van de kransslagaders)
• Cardiomyopathie (hartspierziekte)
• Hartklepaandoeningen (kleplijden)
• Hartspierontsteking (myocarditis)
• Hartzakjesontsteking (pericarditis)
• Doorgemaakt hartinfarct
Longaandoeningen
Ook aandoeningen van de luchtwegen en longen kunnen benauwdheid veroorzaken. Dit zijn onder andere:
• Astma
• COPD (chronische obstructieve longziekte)
• Longontsteking
• Longembolie
• Longkanker
• Pulmonale hypertensie (verhoogde druk in de longslagaders)
• Klaplong (pneumothorax)
• COVID-19 en andere luchtweginfecties
Overige oorzaken
Daarnaast kunnen andere aandoeningen een rol spelen:
• Bloedarmoede (anemie)
• Angst- en paniekklachten
• Overgewicht (obesitas)
• Slaapapneu
• Nierziekten
• Leverziekten
• Conditieverlies door onvoldoende beweging
• Bepaalde medicijnen
Risicofactoren voor kortademigheid
De kans op kortademigheid neemt toe bij:
• Hoge bloeddruk (arteriële hypertensie)
• Diabetes mellitus
• Roken
• Overgewicht
• Verhoogd cholesterol
• Weinig lichaamsbeweging
• Bekende hart- of longaandoeningen
• Hogere leeftijd
Wat zijn de symptomen van kortademigheid?
De klachten kunnen verschillen per persoon en afhankelijk van de oorzaak.
Benauwdheid bij inspanning
Veel mensen merken de klachten eerst tijdens wandelen, traplopen of fietsen.
Kortademigheid in rust
Wanneer de klachten ook in rust aanwezig zijn, kan dit wijzen op een ernstigere onderliggende aandoening.
Nachtelijke benauwdheid
Sommige mensen worden 's nachts wakker met een gevoel van ademtekort. Dit kan voorkomen bij hartfalen of slaapapneu.
Snelle hartslag of hartkloppingen
Kortademigheid gaat regelmatig samen met hartkloppingen of een verhoogde hartslag.
Vermoeidheid
Doordat het lichaam minder efficiënt van zuurstof wordt voorzien, kunnen vermoeidheid en verminderde inspanningstolerantie ontstaan.
Vocht vasthouden
Bij hartfalen kunnen ook dikke enkels, vochtophoping in de benen en gewichtstoename optreden.
Hoe wordt kortademigheid onderzocht?
Gesprek en lichamelijk onderzoek
De cardioloog bespreekt onder andere:
• Wanneer de klachten optreden
• Of de klachten inspanningsgebonden zijn
• Welke andere symptomen aanwezig zijn
• Risicofactoren voor hart- en vaatziekten
ECG (hartfilmpje)
Met een ECG kunnen hartritmestoornissen en andere afwijkingen van het hart worden opgespoord.
Echocardiografie
Een echocardiogram geeft inzicht in de pompfunctie van het hart en de werking van de hartkleppen.
Holteronderzoek
Bij verdenking op een hartritmestoornis kan een langdurige hartritmeregistratie worden uitgevoerd.
Inspanningstest
Een fietstest kan helpen vaststellen of klachten ontstaan door zuurstoftekort van de hartspier of een verminderde hartfunctie.
Bloedonderzoek
Met bloedonderzoek kunnen onder andere bloedarmoede, infecties en hartfalen worden onderzocht.
Aanvullend onderzoek
Indien nodig kan aanvullend onderzoek worden verricht, zoals longfunctieonderzoek, CT-scans of verdere beeldvorming van hart en bloedvaten.
Veelgestelde vragen over kortademigheid
Is kortademigheid altijd een teken van een hartprobleem?
Kan hartfalen kortademigheid veroorzaken?
Kan overgewicht kortademigheid veroorzaken?
Wanneer moet ik direct medische hulp zoeken?
Maak eenvoudig een afspraak
Wilt u uw klachten laten onderzoeken of heeft u behoefte aan cardiologisch advies? Plan eenvoudig een afspraak op een moment dat voor u past.